جنگل دیزمار ، طبیعتی ارزشمند در شمال غرب ایران

[Saeid]

جنگل دیزمار یکی از جاذبه‌های طبیعی شهرستان ورزقان در استان آذربایجان شرقی است. این جنگل در شمال‌شرقی تبریز واقع شده و فاصله‌ای در حدود ۲۵۰ کیلومتر با این شهر دارد.

جنگل دیزمار یکی از عرصه‌های طبیعی ارزشمند شمال‌غرب ایران به شمار می‌رود که در نزدیکی مناطق حفاظت‌شده‌ای همچون کیامکی و ارسباران قرار گرفته است. این جنگل جزو بکرترین دیدنی‌های آذربایجان شرقی محسوب می‌شود و با مناظر طبیعی چشمگیر و گونه‌های متنوع حیات‌وحش، جذابیت ویژه‌ای برای گردشگران دارد. وجود مسیرهای دشوار و پرپیچ‌وخم در این ناحیه، ماجراجویان و دوست‌داران طبیعت‌گردی در مناطق صعب‌العبور را به سوی خود می‌کشاند.  

اگر قصد دارید به بازدید جنگل دیزمار بروید، همراه ما باشید تا با موقعیت جغرافیایی و ویژگی‌های شاخص این جنگل بیشتر آشنا شوید.

جنگل دیزمار کجاست؟
آدرس: استان آذربایجان شرقی، شهرستان ورزقان، منطقه حفاظت‌شده دیزمار (لوکیشن جنگل دیزمار)

جنگل دیزمار بخشی از یک محدوده حفاظت‌شده گسترده است که در میان شهرستان‌های ورزقان، خداآفرین و جلفا در استان آذربایجان شرقی قرار گرفته. این منطقه در نزدیکی مرز ایران و جمهوری آذربایجان واقع شده و رود ارس نیز از دل آن عبور می‌کند. فاصله این جنگل تا تبریز حدود ۲۵۰ کیلومتر در شمال‌شرقی شهر است.  

مسیر دسترسی به جنگل دیزمار از طریق جاده‌ای محلی در امتداد مرز ایران و جمهوری آذربایجان امکان‌پذیر است. این مسیر از کنار روستاهایی مانند خمارلو، جانانلو و لاریجان می‌گذرد و طبیعت اطراف آن، زیبایی سفر را دوچندان می‌کند.  

اگر قصد بازدید دارید، بهتر است ابتدا به شهر کلیبر بروید که حدود ۷۰ کیلومتر با جنوب جنگل فاصله دارد. از کلیبر دو مسیر اصلی برای رسیدن به دیزمار وجود دارد:  
- مسیر **کلیبر به جانانلو** که حدود ۱۵ کیلومتر کوتاه‌تر است.  
- مسیر **شرقی کلیبر به ملوک** که از روستاهای ملوک، میاندرق، مولان و بسطاملو عبور می‌کند و در ادامه به دو راهی می‌رسد. با انتخاب مسیر سمت چپ و گذر از پلیس‌راه خداآفرین–جلفا و روستاهای صفرلو و خمارلو، وارد جنگل دیزمار خواهید شد.

### درباره جنگل دیزمار  

جنگل دیزمار یکی از بکرترین جاذبه‌های طبیعی ایران است که در همسایگی منطقه ارسباران (قره‌داغ) قرار دارد. جنگل‌های ارسباران به‌عنوان یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره در جهان شناخته می‌شوند و به دلیل تنوع زیستی کم‌نظیر و طبیعت غنی، اهمیت جهانی دارند.  

این جنگل به دلیل قرار گرفتن در نزدیکی شهرستان ورزقان، گاهی با نام **جنگل ورزقان** نیز شناخته می‌شود و از مهم‌ترین دیدنی‌های این منطقه به شمار می‌آید. چشم‌اندازهای خیره‌کننده، پوشش گیاهی و جانوری متنوع، آب‌وهوای مطبوع و وجود چشمه‌های متعدد از ویژگی‌های برجسته جنگل دیزمار هستند.

اطراف جنگل و محدوده حفاظت‌شده دیزمار را مجموعه‌ای از مهم‌ترین منابع طبیعی ایران، جمهوری آذربایجان و ارمنستان دربر گرفته‌اند. از میان آن‌ها می‌توان به منطقه حفاظت‌شده کیامکی، منطقه حفاظت‌شده ارسباران و پارک ملی زاگاتا اشاره کرد. این موقعیت جغرافیایی خاص، ارزش و اهمیت جنگل دیزمار را دوچندان می‌سازد.  

در نزدیکی این جنگل، مجتمع عظیم مس سونگون قرار دارد که از مهم‌ترین معادن صنعتی استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شود. محدوده حفاظت‌شده دیزمار وسعتی در حدود ۶۸,۶۰۰ هکتار دارد؛ به‌گونه‌ای که حدود نیمی از آن در شهرستان خداآفرین، نزدیک به ۳۰ درصد در شهرستان جلفا و حدود ۲۰ درصد نیز در شهرستان ورزقان واقع شده است.  

یکی دیگر از ویژگی‌های برجسته این جنگل، عبور رود ارس از دل آن است. وجود این رودخانه تأثیر چشمگیری بر اکوسیستم منطقه گذاشته و به تنوع زیستی بالا منجر شده است. افزون بر ارس، شش رودخانه دائمی دیگر شامل «النگه‌چای»، «مرداناقم»، «قولان»، «ایشتوبین»، «دلن‌سرا» و «مسن‌چای» نیز در این محدوده جریان دارند.  

بخشی از جنگل دیزمار مسیرهای سخت و صعب‌العبور دارد و پیمایش آن تنها با تجهیزات حرفه‌ای امکان‌پذیر است؛ اما بخش‌های قابل دسترس آن، گزینه‌ای عالی برای کمپینگ، عکاسی در دل طبیعت، جنگل‌پیمایی و گذراندن یک روز خاطره‌انگیز در فضای بکر طبیعی به شمار می‌آیند.