مراسم تَکَم گردانی نوروز در تبریز

[Saeid]

«تکم» بز نر قوی هیکل گله است و عروسک آن؛ گلِ سر‌سبد مراسم تکم‌گردانی تبریز در نوروز. آذری‌ها، با آمدن بهار، عروسک‌های چوبی به شکل بز (تکم) می‌سازند، آن را با موی بز سیاه می‌پوشانند و لباس قرمز رنگی بر تنش می‌کنند. سپس عروسک را روی بر صفحه‌ای دایره شکل و دوار سوار که پایه‌ای چوبی دارد، سوار می‌کنند. تا به این جای کار نماد مراسم تکم‌گردانی حاضر است. حالا باید تکم در دستان شخصی که «تکم‌چی» یا «تکم‌گردان» نامیده می‌شود به رقص درآید و راهی کوچه و خیابان شود تا مژده آمدن بهار را به مردم بدهد. مردم هم در مقابل، با دادن هدایا و پول از تکم‌چی تشکر کنند و با شادی به استقبال سال نو بروند.

جالب است بدانید که تکم‌گردانی مراسمی 6000 ساله است که در آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

در ادامه معنی یکی از شعرهایی که تکم‌گردانان تبریز به زبان محلی می‌خوانند را مطالعه می‌کنید:

این بز نر است، طنابی بر گردنش بسته شده‌ است. گاه برده شده به فروش می‌رسد و گاه پادشاه شده و بر تخت تکیه می‌دهد. در محل ما تخم مرغ را می‌شویند، آن را به هفت رنگ می‌آرایند، هر هفت تا را در سفره عید می‌گذارند، این عید تازه مبارکتان باشد، ماه، سال، هفته و روزتان مبارک.